Yazar
Bursalı yazar Ekrem Hayri Peker’in kaleme aldığı “Bir Zamanlar Kültürpark” kitabında yayınlanmak üzere Çağdaş Gazeteciler Derneği Bursa şubesi’ni ve Kültürpark’ta bulunan lokalini anlatmıştım.
Bu metin, 2024’ün sonlarında yayınlanan bu kitapta, “Gazeteci-Yazar Tayfun Çavuşoğlu, Çağdaş Gazeteciler Derneği Bursa Şubesi ile Kültürpark’ın İpekiş girişinde 23 Mart 1990’da açılan ve tam 33 yıl sonra 28 Eylül 2022’de demokrasiden nasiplenmemiş AKP’li Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş’ın girişimleriyle sudan gerekçelerle yıkılan ÇGD Lokalini anlatıyor” sunuşuyla yer aldı.
İşte sadece (görev değişikliklerine dair) 1-2 cümlesini güncelleştirdiğim o değerlendirmelerimin tam metni…
Tayfun Çavuşoğlu anlattı: “ÇGD Lokali, Bursalı aydınların nefes aldığı bir mekan oldu”
Kültürpark Bursalılar için önemlidir… Ekrem Hayri Peker’in Kültürpark’a dair kitap hazırlığı benim için de heyecan vericiydi. Kültürpark’ı anlatırken -kendi penceremden- mesleki geçmişimizi adım adım şekillendiren bir süreci de ele alma fırsatı bulmuş oldum.
Bursa’da yaşıyor olup da özellikle 2010’a kadarki süreçte Kültürpark’a dair anıları olmayan bir kişiye rastlamak kolay olmasa gerek…
2000’li yılların başından itibaren etkili olan tek partili dönemde maalesef her alanda olduğu gibi kültürel alanda da müthiş bir çoraklaşma yaşandı.
Kültürpark, sadece eğlence mekanlarının, havuz ve yeşil alanların bulunduğu, 1.350 dönümlük sıradan bir park değil elbette. Açık Hava Tiyatrosu’ndan çay bahçelerine, restoranlarına kadar birçok yaşanmışlığa ev sahipliği yaptı.
Gelelim ÇGD’ye, ÇGD lokaline…
Bursa’da mevcut meslek örgütü tarafından ısrarla dışlanan gazeteciler 1989 yılı ortalarında harekete geçti. Örgütsüzlük kader değildi, olamazdı. Ya bir yol bulunacak ya da yeni bir yol açılacaktı. Ankara merkezli Çağdaş Gazeteciler Derneği’nin şubeleşme yaklaşımıyla o yol bulundu. 2010’da kaybettiğimiz değerli ağabeyimiz Yılmaz Akkılıç başkanlığındaki heyet tarafından 2 Aralık 1989’da kurulan ÇGD Güney Marmara Şubesi, Anadolu’ya açılan Çağdaş Gazeteciler Derneği’nin ilk şubesi olarak Bursa’da çok önemli bir boşluğu doldurdu.
Egemen irade karşısında “susup uzlaşmayı” değil, “emek mücadelesini” ilke edinen ÇGD Güney Marmara Şubesi’nin yayınladığı aylık gazete “Çağdaş” Bursalı gazeteciler başta olmak üzere, aydınlık günlere inanan meslektaşlarımızın demokrasi taleplerini dile getirdiği bir platform olarak yaşatıldı.
Kurulduğu yıllarda İzmir, Balıkesir, Çanakkale başta olmak üzere bölgedeki gazetecilerin örgütlülüğünü temsil eden derneğin adı 2001’de yasal zorunluluk nedeniyle ÇGD Bursa Şubesi olarak değişti.
Çağdaş Gazeteciler Derneği Bursa Şubesi’nde, saygıyla andığımız kurucu Başkan Yılmaz Akkılıç‘ın ardından, Arzu Yılmaz, Adnan Baştopçu, Yüksel Baysal, Bünyamin Tokmak ve Tayfun Çavuşoğlu başkanlığındaki yönetim kurulları görev yaptı. Süreç içinde Ayşe Aygör, Özcan Yazıcı, Berhan Soner, Cüneyt Önder, Bülent Sezgin, Aykut Güngör ve Rabia Deniz ve yeniden Yüksel Baysal’ın başkanlık yaptığı ÇGD Bursa Şubesi’nde, 2025 yılı ekim ayı itibarıyle (yeniden) Tayfun Çavuşoğlu başkanlığındaki yönetim kurulu halen görevini sürdürüyor.
1989’un Aralık ayı başında kurulan ÇGD, mart 1990’da lokaline kavuştu.
12 Eylül öncesinde Adalet Partisi ve sonrasında ise Doğru Yol Partisi İl Başkanlığı, milletvekilliği, Milli Eğitim ve Milli Savunma bakanlıkları da yapan Turhan Tayan’ın öncülük ettiği, dönemin DYP’li Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Teoman Özalp’in katkısıyla ÇGD’ye kiralanan Kültürpark’taki lokal binasının bahçesinde düzenleme yapıldı. ÇGD’nin Perşembe söyleşileri kısa zamanda Bursa’da çok bilinen bir etkinlik haline dönüştü. Adı zaman zaman değişse de ÇGD söyleşileri gelenekselleşti…
ÇGD’li gazetecilere olan öfkesi nedeniyle dernek kurumsal yapısını hedef alan Alinur Aktaş’ın şahsi garezine ilave olarak, bazı “gasteci” kılıklı trollerin ÇGD’nin Büyükşehir Belediyesi’nin kiracısı olduğunu hatırlatıp hedef göstermesi” üzerine ÇGD lokali, 2001’de alınmış ama uygulanmamış çok eski bir yeşil alana dönüştürme kararı gerekçe gösterilerek Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş’ın şahsi girişimleriyle 12 Eylül 2022’de boşalttırıldı, Bursa kamuoyunun itirazlarına rağmen 10 gün sonra da belediye ekiplerince yıkıldı.
Bursa Büyükşehir Belediye Başkanları Teoman Özalp (DYP), Erdem Saker (ANAP) ve Erdoğan Bilenser’in (DSP) katkı sağlayıp destekledikleri, 2000 sonrası AKP’li büyükşehir belediye başkanları Hikmet Şahin ve Recep Altepe’nin yıkmayı akıllarına bile getirmeyip destekledikleri ÇGD lokali, Recep Altepe‘nin yerine paraşütle atanan Alinur Aktaş‘ın hiçbir kamu yararı içermeyen şahsi adımlarıyla tarihe karıştı.
Alinur Aktaş’ın yıkmak istediği şey sadece ÇGD Lokali’nin dört duvarı değildi elbette, ÇGD’li gazetecilerin direnme gücünü yok etmeyi de umuyordu. ÇGD’yi yok sayarak etkinliğini söndürmeye çalıştı. Bukart konusunda (ÇGD üyeliğini referans kabul etmeme yönündeki) gösterdiği haksız hezeyan da bu çerçevededir. (Alinur Aktaş bu büyük görevi başardığı için başı göğe erdi mi bilemedim açıkçası. Seçmenden karnesini aldıktan sonra Büyükşehir Belediye Başkanı ünvanından azade, çok sevdiği kasaba siyasetine geri döndü, dönüş o dönüş, siyaseten ne yapıp ettiği ya da etmediği artıkın kimsenin umrunda değil!)
Oysa Alinur Aktaş ve ekibinin bilmediği kimi detaylar vardı. Bursa’nın kalbinin Kültürpark’ta attığı o dönemlerde, ÇGD lokali Bursalı aydınlar, siyasetçiler, gazeteciler, entelektüellerin uğrak yeriydi. Farklı siyasi görüşlerden kimseler de orada buluşurdu.
ÇGD’nin Perşembe söyleşilerine (sonra salı söyleşileri, sonra farklı etkinlik dizileri) kimler konuk olmadı ki?
Önce yerel siyasiler konuk oldu. CHP’nin Bursa’da belediye seçimini kazandığı 1977’nin CHP Bursa İl Başkanı Yılmaz Akkılıç (söyleşi günü, ÇGD Şube Başkanı, yazar) ile aralarında amansız bir siyasi mücadele olan 1977’nin AP İl Başkanı (söyleşi günü DYP Bursa İl Başkanı) Turhan Tayan’ın bir araya geldiği söyleşi gecesi aldığımız hazzı anlatamam… İki eski siyasi rakip, yıllar içinde elbette çok iyi dost olmuşlardı. SHP İl Başkanı Şemsettin Şen ve ANAP İl Başkanı Feridun Pehlivan’ın da katılımıyla, eşsiz bir sohbet akşamıydı.
Sonraki dönemlerde (Bursa Milletvekili, Eski İçişleri Bakanı) Mehmet Gazioğlu ve ANAP İl Başkanı Mehmet Gedik başta olmak üzere birçok Bursalı siyasinin yolu ÇGD’den geçti.
28 Ekim 1991’de Türk basınının yüz akı gazeteci-yazar Uğur Mumcu’yu konuk ettik o lokalde. Söyleşi öncesinde yönetim odasında soluklanırken, tanışma ve biraz sohbet etme şansı da buldum kendi adıma. Yılmaz Akkılıç’ın, “Uğur korkmuyor musun?” diye sorduğunu hatırlıyorum, çünkü sürekli ölüm tehdidi alıyordu. Uğur Mumcu belini işaret etti, sanıyorum yerli malıydı, bir tabancası vardı: “Eğer korursa, işte bu var” dedi, “Korur mu korumaz mı bilmem!”
O gün gülüşmüştük, asla öyle bi şey olmamasını dileyerek…
Maalesef koruyamadı o tabanca Uğur Mumcu’yu… Çünkü karşısına dikilebilecek cesaretleri yoktu! Ölüm sinsice, kalleşçe gelmişti, aracına konan bomba ile…
Zaman içerisinde Mahmut Tali Özgören, Varlık Özmenek, sinema sanatçısı Halil Ergün, Yalçın Küçük, Talat Turhan, Sadun Aren, Cem Karaca, Orhan Koloğlu da o küçük lokalde Bursalılarla buluştu.
15 Ocak 1993’te mizah ustası Aziz Nesin ÇGD lokalini hınca hınç dolduran konuklara görüşlerini anlattı. Oradaydım… ÇGD’nin Bursa’da hoşgörü ve tahammül kültürüne katkı sağladığı iddiasında bulunmak abartılı olmaz sanırım. Çünkü Bursa’da hiçbir sorun yaşanmadı. İdeolojik bağnazlık ve hazımsızlık çok değil 6,5 ay sonra Sivas’ta ortaya çıkacaktı. Madımak Oteli’nin ateşe verileceğini, 35 aydınımızın hunharca katledileceğini hiçbirimiz tahmin bile edemezdik.
Daha kimler, kimler geçti, ÇGD Bursa lokalinden…
Sedat Laçiner, Muzaffer İlhan Erdost, Doğu Perinçek, Umur Talu, Celal Başlangıç, Cahit Berkay, Zeki Demirkubuz, Adalet Ağaoğlu, Fikret Hakan, Ataol Behramoğlu, Cezmi Ersöz, Murathan Mungan, Tayfun Talipoğlu, Şükran Ketenci, Cüneyt Özdemir, Hikmet Çetinkaya, Mithat Bereket, Can Dündar, Nihat Genç, Murat Belge, Ali Sirmen, Gani Müjde, Nihat Behram, Prof. Dr. Emre Kongar…
ÇGD lokali, Bursa için zenginlikti, çok güzel bir kültürel açılımdı…
SHP Genel Başkanı Erdal İnönü de “aslan sosyal demokratların” çok büyük ilgi gösterdiği bir söyleşi programına katıldı ÇGD’de… O gün ÇGD bahçesi inanılmaz kalabalıktı, gerçekten bir miting alanı gibiydi.
Birçok isim verdim ama (affetsinler) adlarını sayamadığım bir o kadar daha konuk daha var. Yerel isimler var örneğin, Bursa’nın önde gelen akademik oda temsilcileri, akademisyenler, siyasiler, milletvekilleri, siyasi parti il başkanları, belediye başkanları… Baro başta olmak üzere STK temsilcileri, kanaat önderleri…
Bu satırları okuyanlarla da mutlaka kimi etkinliklerde ÇGD lokalinde birlikte olmuşuzdur. Çünkü abartı değil, ÇGD etkinlikleri gerçekten de Türkiye çapında bir markaydı…
Çünkü Bursa ÇGD’nin 30 yılı aşan geçmişinde gerçekleştirilen etkinlikler bunlarla sınırlı da değil.
Nilüfer Belediyesi, Mudanya Belediyesi ve Bursa Barosu’nun katkılarıyla farklı dönemlerde gerçekleştirilmiş dizi etkinlikler de var. Bu etkinliklerde birçok tiyatro oyunu sergilendi, birçok müzik dinletisi gerçekleşti.
Erkan Oğur’dan Cengiz Özkan’a, Erdal Erzincan ve Tolga Sağ’dan Seza Kırgız’a, Hüseyin Turan’a birçok isim dinleti gerçekleştirdi. Tolga Çandar’ın bahçede verdiği konserden Ege türküleri hala kulaklarında tınılayan yok mudur? (Diğer dönemlere ait detayları çok bilmesem de, benim görevde bulunduğum 1997-2001 döneminde mesaimizi paylaştığımız, organizasyonlarda da çok emeği geçen işletmecilerimiz Hüsamettin Kurt ile birkaç ay önce kaybettiğimiz Kadir Akgün’ü de anmadan geçmemek gerek.)
ÇGD yayın hayatına armağan ettiği “Çağdaş” dergi ile basın yaşamına farklı bir soluk getirmeye çalışırken, Bursa’da ağırladığı siyaset-bilim-kültür ve sanat insanlarıyla kentlilik bilincine de katkı sağlıyordu.
ÇGD lokalini müzeye çevirseler, olurdu yani, o derece….
Ama bizde hiçbir güzelliğe tahammül edilmez… Yıktılar netekim, yerinde yeller esiyor…
Anlattıklarım, birçoğunuz için yerel sözlü tarih denemesi olarak algılanacaktır ki doğru zaten…
Ama bizim için bunlar çok değerli anılar…
Kent tarihine not düşeyim istedim, unutulmasın!
